GÖRÜŞ
Şükrü Adil MÜRTEZAOĞLU 
Yeminli Mali Müşavir

 


YENİ TTK YAZBOZ TAHTASINA DÖNDÜRÜLDÜ.

TTK nun yürürlüğe gireceği tarih 01.07.2012 tarihine kadar yapılamayan işler yangından mal kaçırırcasına son bir ay içine sığdırılmaya çalışıldı, çuvallamalar sonunda kanun yürürlüğe girdi. Bizim daha çok ilgilendiğimiz denetim konusu önce YMM lere ve 3568 tabanına bile dayanmayan Bakanlık müfettişlerine sınavsız teslim edildi, yani yazıldı, sonra 84 bin SMMM ye kazık atıldığı gerekçesiyle bozuldu ve kaldırıldı. Zaten Kamu Gözetim Kurumu (KGK) yetkisinde olan bir konuyu, TTK’na koymaya da gerek yoktu. Ayrıca 3568 sayılı kanunla yetki almış meslek mensubu dışında kişilerin de yetkilendirilmesi ile kanun iyice bulanık hale gelecekti.

Yapılan işler hiç de şık görünmedi. Kanun koyucunun zaman zaman böyle işlemleri daha önceleri de olmuştu. Bunu çok yadırgamadım ama meslek mensuplarının birbirlerinin ayaklarını aşağıya çekerek yükselmeye çalışmasını utanarak izledim. Bir an Michel Zevaco’nun Pardayan roman dizilerine benzetip görüntüyü hoş bir duruma getirmeye çalıştım. Hani Kraliçenin şövalyeleri ile Papa’nınkiler birbirlerini harcamakla uğraşıyordu. Bir yanda Şovalye de Pardayyan, diğer yanda Papa olmak isteyen ya da olan mı tam anımsayamadım, güzel prenses Fausta vardı. Pardayan iyiliği, dostluğu ve onurlu olmayı ön planda tutarak savaşırken bile rakibine saygı gösteren bir kişilikti. Kılıcının bile kişiliği, bir ismi vardı. Yani roman dizisi çok eski olmakla birlikte renkliydi. Burada renksiz, tatsız tuzsuz, sünepe, çirkin bir görüntü vardı. Uyarlayamadım, Michel Zevaco gibi bir söz ustası gerekir dedim kendime bu iş için ve vazgeçtim.

1973 yılından 1989 yılına kadar muhasebecilik, bu tarihten 2000 yılına kadar SMMM’lik yapıp, oldukça zor bir sınav sonucu YMM olan bir kişiyim. Muhasebecilik bu süslü unvanlar olmadan önce de benim mesleğimdi. YMM olduğum için bu güne değin kendimi hiç bu kadar ezik hissetmemiştim. S.M.Mali Müşavir arkadaşlarla konuşurken elektriğe ihtiyacımız kalmamıştı adeta. Nasıl becerdiler bilmiyorum ayni meslek mensuplarını birbirine düşürmeyi.

Şimdi son durumda KGK nun belirleyeceği koşullarda Bağımsız Denetçi seçilecek. Bir süredir SPK sınavını vermiş ve Bağımsız denetçi unvanını almış olan 3568 sayılı kanunla yetki almış meslek mensuplarına belgeleri verilecektir. Bu SPK sınavının Eylül ayında KGK nun kontrolünde yapılacağının ilan edilmesinden anlaşılmaktadır.

660 sayılı KHK 2. Maddesinde Bağımsız Denetçinin kim olacağı belirlenmiş.  

MADDE 2 ‒ (1) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanmasında;

a) Bağımsız denetçi: Bağımsız denetim yapmak üzere, 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavirlik ruhsatını almış meslek mensupları arasından Kurum tarafından yetkilendirilen kişileri,…

En uygunu 3568 tabanından YMM ya da 10 yıl deneyimli SMMM sınav koşulu olmadan eğitimin tamamlanması halinde bir geçici madde ile Bağımsız Denetçi seçilmesiydi. Bu birilerinin mutlu olması için değil geçiş dönemlerinde olabilecek en uygun seçim şekli olmasındandı. Ayrıca geniş kitlelerce kabul görmüş, benimsenmiş bir fikirdi bu. Tüm meslek mensupları olayları kişiselleştirmeden bu konuya destek vermeli, duruş göstermeliydi. Bu bir geçiş dönemiydi. Daha sonra sınav, şartlar belirlenir, meslek bir sisteme oturabilirdi. Denetimi iyice küçülterek Kanunun amaçlarından biri olan denetimden vazgeçmek yerine yeteri kadar denetçi ile geçiş dönemi atlatılabilirdi. Zaman içinde sistem kendiliğinden oturacaktı.

Yeteri kadar denetçi yetkilendirmek yerine denetimin kapsamını iyice daraltarak zaten gerek bağımsız denetim, gerekse iç denetimi olan şirketlere denetim zorunluluğu getirerek konuyu sulandırmanın hiç gereği yoktur. Kapsam biraz daha genişlediğinde de Tam tasdik sözleşmesi olan YMM ler ellerindeki şirketlerini kaybetme durumuna düşecektir. Bağımsız Denetim vergi denetimini de kapsayacağından, bu denetimin bağımsız denetim kontrolünde bir uzmana ( YMM olabilir) yaptırılması gerekse bile, burada eski YMM nin sözleşme yapma şansı büyük ölçüde kalmayacaktır. Büyük balık küçük balığı yutar ilkesi.

Hiç muhasebe yapmamış insanların meslek mensubunun denetim yapamayacağını düşünmesi abesle iştigaldir. Kayıt yapabilen denetim de yapar. Öğrenmek bir süreçtir. Bilgi ve tecrübe birikimi, altyapısı olan biri kısa bir süre içinde konuya adapte olacaktır. Denetim işlemi bir akış içinde uygulanan ve standartlarlara dayanılarak yapılan belirlenmiş sistemli bir süreç. Her aşamasında yapılacaklar adeta boşluk bırakılmadan belirlenmiş. Her şeye karşın denetim zaten muhasebe mesleğiyle birlikte başından beri paralel olarak kendiliğinden gelişen, ihtiyaçtan kaynaklanan bir kontrol sistemleri toplamıdır. Kimse bu işi muhasebeyi bilmeyen birine yaptıramaz.

39 yıllık bir meslek mensubu olarak bir meslek mensubunun ne kadar zeki olursa olsun 3 yıl içinde YMM olabilecek kadar tecrübe kazanabileceğine inanmıyorum. Ancak YMM olmak için meslekte geçmesi gereken sürenin 10 yıl olmasını da çok uzun buluyorum. Bu nedenle YMM mesleği sanki ihtiyarlık mesleği haline getirilmiş oluyor. Oysa deneyim, bilgi, cesaret, form seviyesinin tepe yaptığı ortalama 35 yaşının YMM olarak geçiriliyor olması mesleğin gelişmesinde de büyük etki sağlayacak, mesleğin enerjisini artıracaktır.

Denetçi olabilmek için de en az 3 yıl gibi bir sürenin de fiili olarak meslekte geçirilmiş olması gerektiğine inananlardanım. Bunun üzerine kurulacak eğitim çok daha başarılı olacaktır kanısındayım. Eğitim varsa, sınav olmalı eğitimlerin sonunda meslek mensuplarının konu ile ilgili olarak ne kadar eğitilebildiği belirlenebilmelidir. Ayrıca eğitilmesinin gerekip gerekmediği konusunda da sınav olmalı, konuyu bilen biri eğitime zorlanmamalı, direkt olarak sertifika sınavına girmelidir.

Meslektaşlar mesleklerine sahip çıkmalı ve süreleri ve meslek standartlarını, kişi başına iş kapasitelerini, firma bazında denetim saatlerini..v.s. akıllı oda yöneticilerinin seçeceği aklı başında uzmanlarca belirlemelidir. Öyle ki bunlar makul olmalı, bütün meslek mensuplarınca kabul görmelidir.

ŞÜKRÜ ADİL MURTEZAOĞLU
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR
sammakale@gmail.com

 

Ş. ADİL MURTEZAOĞLU

D İ Ğ E R   Y A Z I L A R I

Haydi Denetçilik Eğitimine 17/02/2012

TTK İLE GELENLER VE YMM MESLEĞİ AÇISINDAN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ 21/09/2011
 
ŞİKE !
 Temmuz 2011

KURUMLARIMIZ CA  TÜKENMEZ KALEM MİYİZ ..?  Mayıs 2011

BAĞIMSIZ DENETİM MERKEZİ. İŞTE BU  Kasım 2010

ROTASYON  Ağustos 2010

SEÇİMLERDEN SONRA Temmuz 2010

GAYRİMENKULLERİN ELDEN  ÇIKARTILMASINDA GERÇEK KİŞİLER İÇİN VERGİLENDİRME Mayıs 2010

YMM’LERİN MALİYE İLE İLGİLİ SORUNLARI VE ÖNERİLER. Nisan 2010

YMM MESLEĞİNDEKİ DURUM  (Şubat 2010)